VPN ve oyunlarda ping: gecikmeyi ne değiştirir, nasıl ölçülür

Ping, bir paketin cihazınızdan oyun sunucusuna gidip geri gelmesi için geçen süredir. Ping düşürmek için VPN kullanmayı düşünüyorsanız önce bu gecikmenin nelerden oluştuğunu bilmek işinize yarar. VPN yola bir durak daha ekler, bu yüzden VPN açıkken ping çoğu zaman biraz yükselir. Yalnızca aşağıda anlatılan birkaç durumda düşer. Oyununuzun bunlardan biri olup olmadığını VPN açıkken ve kapalıyken yaptığınız ölçümler gösterir.

Ping nelerden oluşur

İlk bileşen mesafedir ve bundan kaçış yoktur. Fiber optik kablodaki sinyal saniyede yaklaşık 200.000 km yol alır, yani kablonun her 100 km’si gidiş-dönüş süresine yaklaşık bir milisaniye ekler. New York ile Londra arasında kuş uçuşu yaklaşık 5.600 km var, bu da aralarındaki pingin yaklaşık 56 ms’nin altına inemeyeceği anlamına gelir. Pratikte daha yüksektir, çünkü kablolar düz bir çizgide uzanmaz.

İkinci bileşen rotadır. Bir paket birkaç şirketin ağından geçer ve bu ağların nerede birleştiğini coğrafya değil, şirketler arasındaki anlaşmalar belirler. Bazen komşu bölgedeki ya da komşu ülkedeki bir sunucuya giden trafik, oraya varmadan önce uzun bir dolambaçtan geçer.

Üçüncü bileşen yüktür. Akşamları herkes evdeyken hatlar dolar ve paketler sağlayıcınızın ekipmanında sıra bekler. Dördüncüsü kendi ağınızdır. İki duvarın arkasından gelen Wi-Fi sinyali, aynı kanaldaki komşu erişim noktaları ve başka bir cihazda indirilen bir güncelleme, paket daha evinizden çıkmadan gecikme ekler.

Oyun sabit bir gecikmeye uyum sağlayabilir, ani sıçramalara ise sağlayamaz. Ping sürekli düşüp yükseldiğinde karakteriniz takılır, vuruşlarınız geç kaydedilir. Bu yüzden ortalamanın yanı sıra gecikmenin ne kadar dalgalandığına (buna jitter denir) ve paket kaybına da dikkat edin.

Fazladan milisaniyeler nereden gelir

Normalde paket yönlendiricinizden doğrudan oyun sunucusuna gider. VPN açıkken önce VPN sağlayıcısının sunucusuna, ancak ondan sonra oyuna gider. Bu sunucu doğrudan yolun dışındaysa paket bir döngü çizer. Diyelim ki Chicago’dasınız, oyun sunucusu Virginia’da ve siz Almanya üzerinden bağlandınız. Paketleriniz Atlas Okyanusu’nu iki kez geçer ve gecikme yüz milisaniyeden çok daha fazla artar.

İkinci neden yalnızca paket kaybı olan bir hatta ortaya çıkar. Oyunlar paketlerini UDP üzerinden gönderir ve biri kaybolduğunda oyun onu atlar, çünkü bir sonraki paket zaten güncel konumu taşır. Tünel bu trafiği bir TCP bağlantısının içinde taşıyorsa kayıp bir trafik sıkışıklığına dönüşür. Arkasındaki her şey eksik parça yeniden gönderilene kadar bekler ve bu, VPN sunucusuna en az bir gidiş-dönüş daha demektir. Oyun saniyede pek çok paket gönderir, bu yüzden yüz paketten birinin kaybı birkaç saniyede bir sıçrama anlamına gelir. TCP üzerinden çalışan tünellerin neden böyle davrandığını VPN protokolleri rehberimizde anlattık.

Multihop bir durak daha ekler. Bu modda trafik üçüncü bir ülkedeki ara sunucudan geçer ve oyuna giden yol uzar. Bebra, başka türlü bağlanmanın yolu olmadığında çalışan sunucu ararken bazen Multihop’u açar. Aramadan sonra uygulama “VPN multihop üzerinden çalışıyor” diye bildirirse oynamadan önce oyun sunucusuna yakın başka bir ülke deneyin.

VPN ile ping ne zaman gerçekten düşer

Sağlayıcınız trafiği uzun yoldan gönderiyor

Sağlayıcınızın oyuna giden rotası başka bir ülke üzerinden dolanıyorsa ve VPN sunucusunun oyunun ağına daha kısa bir bağlantısı varsa, VPN üzerinden giden yol daha doğrudan olur. Bunu traceroute gösterir (ayrıntısı aşağıda).

Sağlayıcınız bazı trafiği yavaşlatıyor

Bazı sağlayıcılar yoğun saatlerde belirli trafik türlerini ya da belirli hizmetleri yavaşlatır. Şifreli bir tünelin içinde sağlayıcı oyununuzu diğer her şeyden ayırt edemez, dolayısıyla yalnızca onu yavaşlatamaz.

Oyun ağınızdan bağlanmıyor

Bu durumda mesele artık ping değil. VPN olmadan oyun bağlanmaz, VPN üzerinden ise büyük olasılıkla bağlanır. Böyle bir durumda sağlayıcınızın ve oyunun neyi gördüğünü VPN nedir ve nasıl çalışır yazımızda anlattık.

Diğer tüm durumlarda, özellikle oyun sunucusu kendi bölgenizdeyse ve ping VPN olmadan zaten düşükse, VPN ile ping düşmez.

Kendi bağlantınızda nasıl test edilir

1. 1

   Oyun sunucusunun nerede olduğunu öğrenin

   Sunucu bölgesini genellikle eşleştirme ayarlarında seçersiniz. Oyun sunucunun şehrini ya da ülkesini gösteriyorsa not edin.

2. 2

   Pingi VPN olmadan ölçün

   Oyunun kendi gecikme göstergesini açın. Çoğu online oyunda bu gösterge arayüz ayarlarında ya da skor tablosunda bulunur. Birkaç maç oynayın, ortalama pingi ve ne kadar dalgalandığını not edin.

3. 3

   Rotaya bakın

   VPN kapalıyken oyun sunucusunun adresine ya da aynı şehirdeki herhangi bir siteye Windows’ta tracert, Mac ve Linux’ta traceroute çalıştırın. Gecikme başka bir ülkedeki bir atlamada keskin biçimde sıçrıyorsa sağlayıcınızın rotası kötü demektir.

4. 4

   Oyun sunucusunun ülkesine bağlanın

   Bebra uygulamasında sunucunun bulunduğu ülkenin kutucuğuna ya da sizden sunucuya giden yol üzerinde ona en yakın ülkenin kutucuğuna dokunun.

5. 5

   Aynı saatte yeniden ölçün

   Aynı sunucuda aynı sayıda maç oynayın. Ortalamayı, dalgalanmayı ve kaybı karşılaştırın. Sonuçlar kötüleştiyse VPN olmadan oynayın ya da oyunu VPN dışında bırakın.

Burada oyun içi gösterge, sistemin ping komutundan daha güvenilirdir. Maçınızın oynandığı sunucunun kendisine olan gecikmeyi ölçer, üstelik birçok oyun sunucusu ping komutuna hiç yanıt vermez. Traceroute komutunu VPN kapalıyken çalıştırın, çünkü amaç sağlayıcınızın rotasını görmek.

Sık yapılan hatalar

• Günün farklı saatlerini karşılaştırmak. VPN olmadan gündüz yapılan bir testle VPN açıkken akşam yapılan bir test karşılaştırılamaz. Sağlayıcınızın ağı akşamları daha yoğundur ve aradaki farkın tünelle hiçbir ilgisi olmayabilir.
• Yalnızca ortalamaya bakmak. Ortalama pingi aynı olan iki bağlantıdan birinde sıçramalar ve kayıp varsa oyun deneyimi çok farklı olur.
• Hemen yanınızdaki ülkeye bağlanmak. VPN sunucusu size yakın olsa da oyun o sunucudan uzaktaysa bunun faydası olmaz.
• Aklınıza gelen herhangi bir siteye ping atmak. Bir arama motoruna ya da haber sitesine olan gecikme, başka bir şehirdeki oyun sunucusuna giden yol hakkında hiçbir şey söylemez.
• Ev ağınızın sorunlarını VPN ile çözmeyi beklemek. Ping VPN olmadan da sıçrıyorsa ve traceroute gecikmeyi ilk atlamada gösteriyorsa suçlu Wi-Fi ağınız ya da yönlendiricinizdir ve tünel bunu değiştirmez.

Bebra’da hangi ülkeyi seçmeli

Bebra’daki ülke, trafiğinizin oyuna giderken çıktığı yerdir. Bu yüzden oyun sunucusunun bulunduğu ülkeyle başlayın, sonra komşularını deneyin ve sayıları karşılaştırın. Uygulama maçınızın hangi sunucuda olduğunu bilemez, dolayısıyla “En hızlı” bu ipucu olmadan bir ülke seçer. Maçtan önce belirli bir ülkeye dokunmak daha güvenlidir. “Rastgele” ise adından da anlaşılacağı gibi tekrarlanabilir sonuçlar vermez.

İhtiyacınız olan ülkeyi bulmanın en kolay yolu “Ara” alanıdır. Ona düzenli olarak bağlanırsanız, geçen ay en az iki kez bağlandığınız ülkeleri listeleyen “Favoriler” bölümünde görünür. Her ülkenin hangi şehre bağlandığı konumlar sayfasında yazıyor.

Bir ülkenin “En yüksek hıza sahip ülkeler” bölümünde yer alması, oyuna olan pinginiz hakkında hiçbir şey söylemez. Hızlı indirme ve düşük gecikme bir bağlantının farklı nitelikleridir ve gecikme çoğunlukla mesafeye bağlıdır.

Oyunu VPN dışında bırakmak

Bazen VPN bağlantısını başka uygulamalar için açık tutarsınız, oysa oyununuza tek kattığı fazladan milisaniyelerdir. Bu durumda oyunu tünelin dışına çıkarın. Ana ekranda “Tünel” kutucuğuna dokunun ve “Manuel” modunu seçin. Oyun sunucularının alan adlarını, alt ağlarını ya da tek tek IP adreslerini buraya her satıra bir tane olacak şekilde ekleyin. Android’de aynı ekranda “VPN’i atlayan uygulamalar” bölümü var, orada oyunun tamamını işaretleyebilirsiniz. Android 12 ve önceki sürümler bu listeyi yalnızca kısmen uygular.

Android’de sistem pil tasarrufu için VPN bağlantısını bazen arka planda kapatır ve bağlantı maçın ortasında kopar. Hesap → Ayarlar bölümünü açın ve “Pil tasarrufu” bölümündeki “İstisnalara ekle” düğmesine dokunun.

Geri kalanın VPN ile ilgisi yok. Bilgisayarınızı kabloyla bağlayın ya da 5 GHz Wi-Fi kullanıp yönlendiriciye yaklaşın, oynarken diğer cihazlardaki indirmeleri duraklatın. “Kötü bağlantı” uyarısı çıkarsa “Sorunu çöz” düğmesine maçların arasında dokunun. Çalışan sunucu araması birkaç dakika sürebilir ve bunu oyunun ortasında istemezsiniz.

Oyun konsolları ve oyun kuralları

Bebra’nın oyun konsolları için uygulaması yok. Yine de konsolu yönlendiriciniz üzerinden bağlayabilirsiniz. Keenetic, OpenWrt ve MikroTik yönlendiricileri için doğrudan yönlendiricinin üzerinde çalışan bir Bebra uygulaması var. Bu uygulama tüm ev ağınızı ya da yalnızca seçtiğiniz cihazları VPN üzerinden geçirir. Bunun için e-posta adresi bağlı bir hesap ve etkin bir abonelik gerekir.

Kuralları da unutmayın. VPN, oyunları başka bir ülkenin fiyatlarıyla satın almanın yolu değildir. Steam Abone Sözleşmesi’nin 3.A maddesi, IP adresinizi gizleyerek ya da benzer yöntemlerle ikamet ettiğiniz ülkeyi saklamanıza izin vermez ve Valve hesaba erişimi sonlandırabilir. Bazı oyunların VPN ile ilgili kendi kuralları vardır ve bağlanmadan önce bunları okumaya değer. Bebra’yı oyunlarda kullanmakla ilgili daha fazlası oyun sayfasında.

Tüm 187 ülke her plana dahil. Kendi oyunlarınızda tünelli ve tünelsiz pingi karşılaştırmak için 10 ₽ karşılığında deneme süresiyle başlayın. 3 gün tam erişim, ardından aylık 500 ₽. Abonelik otomatik olarak yenilenir.